Find us on FacebookFollow us on TwitterVisit our channel on Youtube

Γραμμή βοήθειας για την κατάθλιψη : 1034
Αρχική | ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ | Άρθρα | Αιτιολογικές καταστάσεις που συνδέονται με την ανάπτυξη καταθλιπτικών δυναμικών

Αιτιολογικές καταστάσεις που συνδέονται με την ανάπτυξη καταθλιπτικών δυναμικών

Κατηγορία Άρθρα

Αρκετές έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί είτε σε οικογενειακά ιστορικά είτε σε διδύμους ή υιοθετημένα παιδιά, έχουν δείξει, ότι υπάρχει ίσως και κληρονομικό υπόβαθρο στην κατάθλιψη. Έτσι, η κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί σε πολλά μέλη μιας οικογένειας, αν και κανένας δε μπορεί να πει με βεβαιότητα, αν αυτό υποδηλώνει μία γενετική προδιάθεση ή μία συμπεριφοριστική διαιώνιση καταθλιπτικών δυναμικών που αναπτύσσονται σε οικογένειες με κάποιο καταθλιπτικό μέλος.

Όσο αυξάνονται οι γνώσεις μας για τα βρέφη, τόσο περισσότερο κατανοούμε τη κρίσιμη σημασία των πρώιμων εμπειριών του παιδιού για την εγκαθίδρυση των βασικών στάσεων και προσδοκιών του από τη ζωή. Που σημαίνει, πως όταν ένας από τους γονείς υποφέρει από σοβαρή κατάθλιψη, όσο κι αν ο ίδιος το επιθυμεί, αδυνατεί να προσφέρει σ’ αυτό, επαρκής συναισθηματική κάλυψη. Το παιδί συνεπώς διακατέχεται από ανασφάλεια και ενοχή καθώς πιστεύει ότι οι ανάγκες του, στραγγίζουν συναισθηματικά τους άλλους. Παύει λοιπόν να διεκδηκεί, ακρωτηριάζοντας τον εαυτό του.

Η θεωρία της πρώιμης απώλειας, την οποία εισήγαγαν οι ψυχαναλυτές ορμώμενοι  από τα κοινά συναισθηματικά χαρακτηριστικά που παρουσιάζουν κατάθλιψη και πένθος, αποτελεί επίσης αιτιολογικό παράγοντα ανάπτυξης δυσθυμικών δυναμικών. Αν και η συγκεκριμένη θεωρία δεν είναι εμπειρικά επαληθεύσιμη, ωστόσο, έχει παρατηρηθεί από ιστορικά καταθλιπτικών ατόμων ότι έχουν σε μεγάλα ποσοστά την εμπειρία της πρώιμης απώλειας. Η απώλεια αυτή δεν είναι απαραίτητα εξωτερική, διακριτή και αναμφισβήτητη όπως ο θάνατος ενός γονέα ή το διαζύγιο, αλλά μπορεί να είναι πιο εσωτερική, σε ψυχολογικό επίπεδο. Παράδειγμα  μπορεί να αποτελέσει η πίεση εκ μέρους του γονέα, να απεξαρτηθεί το παιδί από τις εξαρτητικές του συμπεριφορές, προτού φτάσει στο εξελικτικό στάδιο που θα μπορούσε να κάνει κάτι τέτοιο. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να αναστείλει τις ικανότητες προσαρμογής του παιδιού στο περιβάλλον, καθώς βιώνει το βίαιο απογαλακτισμό του, ως απόρριψη. Την οποία με τη σειρά του μεταφράζει ως επακόλουθο της κακότητας του, μια και αυτό είναι πιο εύκολα επεξεργάσιμο συναισθηματικά, από την εικόνα ενός κακόβουλου ή πληγωμένου ενήλικα που το εγκαταλείπει. Έτσι, εξιδανικεύει το χαμένο πρόσωπο στρέφοντας όλα τα αρνητικά συναισθήματα προς τον εαυτό του. Συνέπεια του οποίου, είναι η χαμηλή αυτοεκτίμηση, ο θυμός προς τον εαυτό, το αίσθημα μειονεξίας και η αυτοκακοποίηση.

Μία άλλη συνθήκη που δημιουργεί καταθλιπτικά δυναμικά στο παιδί, είναι η παραμέληση των αναγκών του, όταν τα μέλη της οικογένειας αντιμετωπίζουν δυσκολίες, για τις οποίες αποφεύγουν να δώσουν σαφείς εξηγήσεις. Όταν λοιπόν ένα παιδί έρχεται αντιμέτωπο με ένα διαζύγιο, ο πιο ανώδυνος τρόπος προσαρμογής του σ’ αυτό, είναι προφανώς η μη εγκατάλειψή του από τον γονέα που δεν αναλαμβάνει τη επιμέλεια, αλλά ταυτόχρονα η κατάλληλη εξήγηση, πάντα σε σχέση με την ηλικία του, για τους λόγους που οδήγησαν τους γονείς σ’ αυτό το σημείο.

Άλλη κατάσταση που ευνοεί την εμφάνιση καταθλιπτικών τάσεων είναι μία οικογενειακή ατμόσφαιρα όπου δεν βιώνεται το πένθος. Οι γονείς αρνούνται να θρηνήσουν ακόμα κι αν έχει συμβεί κάτι πραγματικά τραγικό. Το παιδί θεωρεί τότε ότι τα συναισθήματα που το κατακλίζουν είναι παράλογα και τα θάβει. Φτάνει λοιπόν να πιστέψει πως κάτι δεν πάει καλά με το ίδιο, αντιλαμβανόμενο τον εαυτό του σαν προβληματικό και αδύναμο. Επιπροσθέτως, πολύ συχνά σ’ ένα οικογενειακό σύστημα, ο θρήνος, μεταφράζεται ως μία εγωιστική διαδικασία ή μία μορφή αυτολύπησης. Η μομφή που απορρέει από το περιβάλλον ως προς το παιδί, όταν αυτό εκδηλώνει την συναισθηματική του φόρτιση, το ωθεί, αφενός να κρύβει τις ευάλωτες πτυχές του και αφετέρου, λόγω της ταύτισης με τον επικριτικό γονέα, να μισεί αυτές τις πτυχές. Το αποτέλεσμα είναι ένας κακοποιητικός ως προς τον εαυτό του ενήλικας κάθε φορά που αναστατώνεται από κάτι.

Παρατηρούμε λοιπόν ότι, η πρώιμη συναισθηματική ή εξωτερική και παρατηρήσιμη απώλεια, η ύπαρξη ενός καταθλιπτικού γονέα, η επικριτική στάση των γονέων ως προς τη συναισθηματική έκφραση των παιδιών τους καθώς και η άγνοια τους στο πως θα συνδιαλαγούν μαζί τους σε κρίσιμες ή τραγικές καταστάσεις αποτελούν αιτιολογικούς παράγοντες ανάπτυξης καταθλιπτικών δυναμικών.

Χριστογιαννοπούλου Κατερίνα

Σύμβουλος

Ba Middlesex University

 

Δείτε και το προφίλ και άλλα άρθρα της κας Χριστογιαννοπούλου στον παρακάτω σύνδεσμο

http://www.katathlipsi.gr/epaggelmaties-psychikis-ygeias/attiki/attiki-notia-proasteia/christogiannopoulou-katerina

botbanner1

Katathlipsi.gr TV

fbtwitteryoutube

Όροι και προϋποθέσεις / Sitemap / Αναζήτηση
Back to top